أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

355

آثار الباقيه ( فارسى )

كه مانند آن ديده نشده بود تا آنكه آبها در سرادق و خيام شاه راه يافت و فيروز يقين كرد كه دعاى او مستجاب شده و خداوند را سپاس گذارد در اين هنگام بود كه فيروز به مردم صدقه بسيارى داد و اموال زيادى بخشيد و مجالسى تشكيل داد و مشغول خوش‌گذرانى و شادمانى گشت و از آن مكان بيرون نرفت تا آنكه اين ده را كه كامفيروز است ساخت يعنى فيروز در اينجا بود كه بكام خود رسيد و همه مردمان از سرورى كه پيدا كردند از اين آبها به روى هم مىپاشيدند و اين رسم در ايران از آنوقت باقى و پايدار ماند و اين عيد را همه عيد مىگيرند زيرا در اين روز بود كه براى ايشان باران آمد و در اصفهان نيز در اين روز باران آمد . جشن اسفندارمذماه و ديگر اعياد ماه اسفند اسفندارمذماه روز پنجم آن روز اسفندارمذ است و براى اتفاق دو نام آن را چنين ناميده‌اند و معناى آن عقل و حلم است و اسفندارمذ فرشته موكل به زمين است و نيز بر زنهاى درست‌كار و عفيف و شوهردوست و خيرخواه موكل است و در زمان گذشته اين ماه بويژه اين روز عيد زنان بوده و در اين عيد مردان بزنان بخشش مىنمودند و هنوز اين رسم در اصفهان و رى و ديگر بلدان پهله باقى مانده و به فارسى مردگيران مىگويند و در اين روز افسون مىنويسند و عوام مويز را با دانه انار مىكوبند و مىگويند ترياقى خواهد شد كه از زيان گزيدن كژدمها دفع مىكند و از آغاز سپيده‌دم تا طلوع آفتاب اين رقيه ( افسون ) را بر كاغذهاى چهارگوش مىنويسند و آن افسون اين است : بسم اللّه الرحمن الرحيم اسفندارمذماه و اسفندارمذ روز بيستم دم و رفت زير و زبر از همه جز ستوران بنام يزدان و بنام جم و فريدون بسم اللّه بآدم و حسبى اللّه وحده و كفى . در اين روز سه تاى از اين كاغذها را بر سه ديوار خانه مىچسبانند و ديوارى